فرهنگي، هنري، تاريخي
|
روز آذر از ماه آذر/ نهمين روز از آذر ماه باستاني
3 آذر ماه خورشيدي
برگرفته از بخش دهم كتاب:
پژوهشي در گاه شماري و جشن هاي ايران باستان- پژوهش و نوشته: هاشم رضي- انتشارات بهجت
و تطبيق با مناسبت هاي آذر ماه به نقل از سالنماي راستي

آذر به چم(معني) آتش است و يكي از چهار آخيش(عنصر پاك كننده) نزد ايرانيان باستان است. از آن جا كه آتش بهترين و سريعترين عنصر پاك كننده و گرمابخش مي باشد از زمان هاي قديم مورد احترام بوده است.
در آذر روز(نهمين روز) از ماه آذر به موجب برخورد نام ماه و روز، جشن آذرگان برگزار مي شد. همچنين در اين روز به افروختن آتش در خانه ها به موجب نزديكي و آغاز زمستان نياز مي آمد. ايرانيان در جشن آذرگان مانند ساير جشن ها با لباس آراسته و تميز، پروردگار را سپاس گفته و پس از نيايش به شادي مي پردازند.
پيدايش آتش
يافتن آتش بزرگترين پديده و يافته آدمي است. پيشرفت تمدن انسان مديون آتش است. ايرانيان نخستين بار آتش را در تلاش زندگي يافته اند و گويند كه هوشنگ شاه پيشدادي روزي با همراهان خويش به شكار مي رفته است. بر سر راه خود ماري مي بيند و براي كشتن آن سنگي پرتاب كرده است كه به گفته فردوسي:
نشد مار كشته وليكن ز راز پديد آمد آتش از آن سنگ باز
اين آتش به خار و خاشاك اطراف خود افتاده و فروزان مي گردد!
جشن آذرگان بر همه ايرانيان شاد و فرخنده باد!





براي آگاهي از نوشته هاي پيشين
به آرشيو موضوعي(فهرست نوشته ها) مراجعه فرماييد!![]()
زاغكي قالب پنيري ديد به دهن برگرفت و زود پريد
بر درختي نشست در راهي كه از آن مي گذشت روباهي
روبه پر فريب و حيلت ساز رفت پاي درخت و كرد آواز
گفت: به به چه قدر زيبايي! چه سري چه دمي عجب پايي!
پر و بالت سياه رنگ و قشنگ نيست بالاتر از سياهي، رنگ!
گر خوش آواز بودي و خوش خوان نَبُدي بهتر از تو در مرغان
زاغ مي خواست قارقار كند تا كه آوازش آشكار كند
طعمه افتاد چون دهان بگشود روبهك جست و طعمه را بربود

سروده: حبيب يغمايي
روز مهر از ماه مهر شانزدهمين روز از مهرماه باستاني
10مهرماه خورشيدي
برگرفته از بخش هشتم كتاب:
پژوهشي در گاه شماري و جشن هاي ايران باستان- پژوهش و نوشته: هاشم رضي- انتشارات بهجت
و تطبيق با مناسبت هاي مهرماه به نقل از سالنماي راستي
روز اول را مهرگان عامه و روز آخر را مهرگان خاصه مي گفتند. اين جشن مربوط به فرشته مهر كه در اوستا ميترا به معني نور خورشيد، مهر، محبت، عهد و پيمان مي باشد ناميده مي شد.

روايت است كه فريدون شاه پيشدادي در اين روز به رهبري كاوه آهنگر بر ضحاك ستمگر چيره شد و ضحاك را در كوه دماوند حبس نموده و فريدون تاج پادشاهي بر سرنهاد. فرشتگان در جشن مهرگان به ياري فريدون آمدند و در آخرين روز جشن كه روز رام مي باشد ضحاك در كوه دماوند به زندان افتاد.
فريدون چون شد بر جهان کامکار ندانست جز خويشتن شهريار
به روز خجسته سر مهر ماه به سر بر نهاد آن کياني کلاه
کنون يادگار است از او ماه مهر بکوش و برنج، ايچ منهاي چهر
جشن مهرگان بر همه ايرانيان شاد و فرخنده باد!![]()
![]()