پيشينه خانوادگي از زبان دكتر حسن تاج بخش:

     من در روز دوم آبان 1316خورشيدي/نيمه شعبان1357ه.ق در محله امامزاده يحيي در تهران زاده شدم. نام يكي از عموهايم مهدي است. از اين رو مرا مهدي نخوانده و حسن ناميدند! نام پدرم تقي است، او پسر جواد خان، او پسر حاجي ابراهيم خان، او پسر حاجي محمود خان، او پسر حاجي نور محمد خانِ سردار و او پسر ميرزا محمد خان بيگلربيگي قاجار است. پدرم از كارشناسان قديمي وزارت كشاورزي ايران بود.

     نام شادروان مادرم حاجيه فرخنده خانم ابري ناراني است. تقدير چنين بود كه من و برادرم بيش تر در كُفِّ با كفايت و ظلِّ عنايت مادر زندگي كنيم. مادرم شيرزني بود كه ريشه در البرزكوه داشت و مقداري زمين زراعتي را در قريه ناران و پشت كوشك(نجاركلا) لواسان از پدرش(كه در جواني درگذشته بود) به ميراث برده بود. زمين پشت كوشك را به بهايي اندك فروخت و پول آن را به اضافه فروش قسمتي از اموال منقول، خرجِ خريد خانه اي عادي به مساحت220متر در شرق تهران نمود؛ چون خانه اجدادي شان وقف اولاد ذكور بود و پدرش تنها او را داشت و بنابراين از خانه پدري محروم ماند.

     پدرِ مادرم مرحوم ميرزا عزيزالله از افسران پاكِ ايران در اواخر دوران قاجاريه بود كه در سال1348 هجري قمري مطابق با 1308 هجري شمسي در 45سالگي درگذشت و مزار او در امامزاده عبدالله شهر ري است. ايشان پسر استاد محمد تقي، استادِ بزرگ چاپخانه دار و ناشر عهد ناصري است. استاد محمد تقي پسر حاجي عبدالمحمد بزرگ ترين ناشر و چاپخانه دارِ زمان ناصرالدين شاه و ناشر روزنامه وقايع اتفاقيه است.

 برگرفته از كتاب زندگي نامه و خدمات علمي و فرهنگي دكتر حسن تاج بخش

انجمن آثار و مفاخر فرهنگي- تهران تيرماه 1385

بخشي از زندگي نامه دكتر تاج بخش:

     ... پرفسور پير گرابار(كاشف ايمونوالكتروفورز) گفت: جلسه اي داشتيم، بنابر مصوبات كنگره ژاپن قرار شد يك انستيتوي بين المللي سرطان شناسي در ليون فرانسه تاسيس شود، يك نفر ايمونولوژيست براي رياست بخش ايمني شناسي آن مي خواهند، من تو را معرفي كردم. اگر خودم(گرابار) جوان بودم اين بهترين موقعيت برايم بود زيرا آدم از جهت مادي و شغلي تا ابد تامين است. و تو مي تواني تحقيقات ارزنده اي انجام دهي؛ و هر ماه براي مطالعات سرطان شناسي به نقاط مختلف دنيا سفر كني! مي دانم كه نهايت، به مملكتت مي روي و چندان مفيد واقع نخواهي شد. بنابراين فعلا به ايران نرو و اين شغل را انتخاب كن و براي ديدار خانواده ات در زماني مناسب به كشورت بازگرد.  من مكثي كردم و با عرض سپاس فراوان و اظهار خوشحالي از چنين موقعيتي كه به من عنايت كرده بودند، گفتم: اجازه بفرماييد خدمت تان عرض كنم، امثال من در فرانسه چندان كم نيستند، ولي ايران به من احتياج مبرم دارد! اجازه بفرماييد كه با عرض شرمندگي،‌ اين لطف شما را قبول نكنم. ايشان گفتند: در عرض چند ماه فكر كن؛ كه تصميم من همان بود كه گفتم. امروز نيز با همه رنج ها، كم محبتي ها،‌ مشكلاتي كه داشته و دارم، اگر دوباره چنين سؤالي از من مي كردند هنوز همان پاسخ را مي دادم!

به گفته سعدي:

صاحبدلي به مدرسه آمد ز خانقاه

بشكست عهد صحبت اهل طريق را

گفتم ميان عالم و عابد چه فرق بود

تا اختيار كردي از آن اين فريق را؟

گفت آن گليم خويش به در مي برد ز موج

وين سعي مي كند كه بگيرد غريق را

دكتر حسن تاج بخش در پايان زندگي نامه خود، چنين نگاشته است:

     اثر و دانش و ايران و جهان تمدن باقي مي ماند، ما همه فاني و هستيم و خداوند باقي. نابودي من و امثال من مهم نيست! شكوفايي جوانان مان مهم است!

    يكي از كارهايي كه كردم پيشنهاد روز چهاردهم مهر به عنوان روز دامپزشكي است كه خود بار تمدني زيادي دارد و اكنون در تقويم ها وارد شده است. به كمك آقاي دكتر وجگاني روز 15مهر به عنوان روز ايمونولوژي معين شد. اين بنده از ابتداي دبستان تاكنون حدود61سال است به جز علم به كار ديگري نپرداخته ام و شرمنده ام كه بيش از اين خدمتي نتوانستم انجام دهم. من به دو واسطه شاگرد لويي پاستورم: پروفسور گرابار، رنه كوتي، لوئي پاستور و پرفسور گوره،‌ پروفسور لكنش، لوئي پاستور.  پاستور مقتداي علمي من است. آن بزرگ مرد در جشني كه به مناسبت هفتاد سالگي اش برگزار شد، گفت: «من آن چه مي توانستم انجام دادم». من نيز چنين كردم. حال چه نتيجه اي داشته، ان شاءالله كه خوب است، ولي بيش از اين نتوانستم:

چگونه سر ز خجالت برآورم بر دوست

كه خدمتي بسزا برنيامد از دستم

شعر زير سروده دكتر حسن تاج بخش است:

زند هر گه به زلفان پريشان شانه اي ديگر

شود افزون به مشتاقانِ او ديوانه اي ديگر

به يك پيمانه بردي از دلم زنگِ غم اي ساقي

خدا را ده به من در هر نفس پيمانه اي ديگر

فتاده مرغ دل در دامت اي صيادِ جان، از نو

مگر افشانده اي از خال لب ها دانه اي ديگر

شكيبايي به يغما شد ز مي خواران دگر امشب

مگر آن مه نموده جلوه مستانه اي ديگر

اگر پروانه، بي پَر شد چه باكي شمع مجلس را

كه بال افشان ز هر سو مي رسد پروانه اي ديگر

اگر شد كاخ اميدم به دست ظلم تو ويران

بيا بشكن دلم تا بنگري ويرانه اي ديگر

مَكِش جانا ز دستم طره ات، داني كه نتوانم

بگيرم دست خود، بر طره جانانه اي ديگر

«حَسن» بس كن كه سازد عاقبت، افسون اين گردون

ترا فاني و گردي در جهان افسانه اي ديگر

مدارج علمي دکتر حسن تاج بخش:

     دكتري دامپزشكي از دانشكده دامپزشكي تهران – متخصص میكروب شناسی و ایمنی شناسی از دانشكده دامپزشكی آلفر پاریس(زیر نظر پروفسور شارل پیله كه از بزرگان دانش میكروب شناسی جهان است) و كسب رتبه اول در دوره هاي ميكروب شناسي و ايمني شناسي از انستيتو پاستور پاريس- انجام تحقيقات درباره ايمني تيموس در بخش شيمي ميكروبي انستيتو پاريس را راهنمايي پرفسور پير گرابار(كاشف ايمونوالكتروفورز) که از پایه های كشف سرمهای ضد لنفوسیت و جلوگیری از دفع پیوند اعضا در جهان نیز به شمار می رود.- گزراندن دوره انستیتو تحقیقات بیماریهای گرمسیری در فرانسه- پژوهشي ابتكاري در زمینه تهیه واكسنهای مؤثر در ضد  سالمونلا دابلین به دعوت دانشگاه  دامپزشكي بریستول  انگلستان به مدت يكسال – استادی میكروب شناسی و ایمنی شناسی دانشگاه تهران(1355)- كسب رتبه استادي ممتاز دانشگاه تهران(1366) و استاد نمونه دانشگاه هاي ايران(1369)- عضو پيوسته فرهنگستان علوم- عضو هیئت امنای دانشگاههای جنوب غربی كشور(1369 تا 1373)- مدیر گروه میكروب شناسی و بیماریهای واگیر دانشكده دامپزشكی تهران(1358- 1354)- معاون آموزشی و پژوهشی دانشكده دامپزشكی تهران(1352- 1350)- سالها نیز رئیس هیئت تحریریه و دبیر مجله جامعه دامپزشكان و مجله دانشكده دامپزشكی- عضو شوراهای هیئت ممیز مركزی وزارت علوم و هیئت ممیزه دانشگاه تهران و بورسهای دانشگاه تهران و جامعه دامپزشكان و اكنون نیز از اعضای شورای انتشارات دانشگاه تهران- دبيري و مسئوليت گوناگون در كنگره هاي علمي داخلي و بين المللي- از اعضای تشكیل دهنده انجمن ایمونولوژیست های فرانسه و عضو برخی از مجامع علمی بین المللی و سالها عضو هیئت نمایندگی ایران در مجمع بین المللی بیماریهای واگیر (O.I.E)و برخی از فرهنگستانهای جهانی.

  برخي از نتايج كارهاي علمی دکتر تاج بخش(دست كم به ميزاني كه آگاهي من اجازه مي دهد): نوزده كتاب دانشگاهی است، 35 مقاله در مجلات علمی معتبر بین المللی، 30 مقاله در مجله های علمی ایران، 20 مقاله در كتابهای مربوط به كنگره های علمی بین المللی، 25 مقاله در كنگره های علمی ایران

دكتر حسن تاج بخش، انساني سربلند و آزاده، فروتن و مهربان است!